(Nie)Odkrywanie koła na nowo, czyli o roli mentora na profesjonalnej ścieżce

Według badań, okres najbardziej intensywnego kształtowania się charakteru u dzieci występuje do 7 roku życia. Po skończeniu 12 lat właściwie nie da się poważniej wpływać na budowę osobowości młodego człowieka. Co ciekawsze, statystycznie rzecz biorąc większość ludzi poznaje swoją przyszłą drugą połówkę (żonę, męża, partnera), nie przekroczywszy wieku 20 lat. Te i wiele innych sytuacji doskonale obrazują jak dalekosiężne skutki mają bodźce, które otrzymaliśmy we wczesnych fazach naszego rozwoju. Identycznie jest ze ścieżką kariery zawodowej. To czy odniesiemy sukces w wielkim stopniu zależy od tego w jaki sposób postawimy swoje pierwsze fachowe kroki.
Co zatem należy zrobić, aby możliwie najlepiej pokierować swoją karierą? W jaki sposób optymalnie wykorzystać ten wpływowy czas i świadomie kroczyć profesjonalną ścieżką? Rozwiązań jest wiele, lecz to niosące za sobą najwięcej korzyści to: mentoring.
Czym zatem jest mentoring?

Mentoring w pojęciu zawodowym polega na relacji, której prymalnym celem jest osiągnięcie dynamicznego rozwoju i sukcesu zawodowego lub naukowego w dłuższej perspektywie. Mentor to zwykle osoba bardziej doświadczona, dzieląca się wiedzą i radą z osobą mniej doświadczoną (mentee). Dzięki takiej strukturze mentorzy stają się swego rodzaju zaufanymi modelami i doradcami towarzyszącymi swoim podopiecznym we wzroście. Rady, zarówno te ogólne jak i te bardzo konkretne, mają większe znaczenie niż losowe rozwiązania znalezione w Internecie, ponieważ pochodzą od sprawdzonych „guru”, którzy przez dany moment już przeszli i mogą podzielić się swoimi wrażeniami.

Jednak czym różni się partnerstwo mentorskie od innych tego typu relacji?

 Coach’e, trenerzy personalni czy konsultanci oczywiście mogą pomóc Ci w projekcie naukowym lub rozwoju zawodowym, lecz mentoring to wyjątkowe połączenie tych opcji, które integruje korzyści i odrzuca większość wad.

Główna różnica polega na formalności takiej umowy. O ile coaching lub trening osobowościowy jest odpłatną usługą, o tyle mentoring bazuje raczej na obopólnej zgodzie i zaufaniu pomiędzy dwiema nieformalnie związanymi stronami. Ma to swoje zalety jak np. niskie koszty czy możliwość starannego dobrania kandydata z podobnej branży, ale naturalnie istnieje ryzyko, że mentor nie zawsze będzie miał dla nas czas. Kolejna rozbieżność dotyczy sposobu postrzegania celów – w przypadku coachingu pomaga się klientowi stworzyć jego własną perspektywę przyszłości, w której on sam musi się już najlepiej rozeznać. Z drugiej strony wszelkiego rodzaju treningi są wyraźnie nastawione na zaprowadzenie zainteresowanego do konkretnego celu, dostarczając mu przy tym optymalnych narzędzi. Mentoring wydaje się więc być złotym środkiem idealnie wyważonym między poprzednimi dwiema drogami. Mentor oczywiście pomaga się odnaleźć podopiecznemu w jego sytuacji, ale służy również pomocą w podpowiadaniu możliwych ścieżek, jakie może ona obrać.

Zatem dlaczego właściwie warto znaleźć sobie mentora lub nim zostać?

Richard Branson – angielski przedsiębiorca i miliarder, w jednej ze swoich książek napisał: „Jeśli zapytasz kogoś odnoszącego sukcesy w biznesie, to ta osoba zawsze odpowie, że miała świetnego mentora w pewnym momencie na swojej drodze”.
Autor cytatu miał rację – w życiorysach sławnych ludzi nauki czy biznesu pojawiała się osoba, która miała na nich wpływ. Przykładami można by żonglować bez końca. Są nimi Bill Gates – Warren Buffet, Barack Obama – Frank Marshall Davis, Albert Einstein – Max Talmey, Mahatma Gandhi – G. K. Gokhale, Kuba Błaszczykowski – Jerzy Brzęczek. Potwierdzają tę tezę również badania, które zostały przeprowadzone na całym świecie i empirycznie potwierdzają ten fenomen. W Indiach, na próbie ponad tysiąca pracowników call center sprawdzono wpływ mentoringu na wyniki sprzedażowe i satysfakcję samych zatrudnionych. Okazało się, że osoby objęte programem wykazały lepsze rezultaty obrotowe. W ankiecie po badaniu statystycznie dużo częściej zaznaczały wzrost satysfakcji z wykonywanej pracy. Podobnych eksperymentów dokonano na całym świecie mnóstwo. Lauren Bidwell w swoim artykule1 podsumowuje 30 lat badań naukowych nad mentoringiem i wyciąga wspólne wnioski dla najważniejszych projektów. Po przeanalizowaniu 43 badań, w których porównano wyniki kariery pracowników nie objętych i objętych mentoringiem okazało się, że ci drudzy:

Średnio uzyskiwali wyższe wynagrodzenie
Otrzymywali większą liczbę zawodowych awansów
Czuli większą satysfakcję z realizowanej kariery
Czuli się bardziej zaangażowani w pracę
Byli bardziej skłonni uwierzyć, że zrobią postęp w swojej karierze

Podsumowując…

Jakie konkretne zyski wynosi się z relacji mentorskiej?
Zaufany mentor może pomóc Ci osiągnąć następujące rzeczy:

Uzyskać bezcenne porady – mentorzy mogą zaoferować unikalną wiedzę o tym, co trzeba zrobić, aby osiągnąć postęp. Mogą być twoim przewodnikiem, pomagając ci wpaść na najlepszy sposób postępowania w trudnych sytuacjach. Nauczą Cię skrótów, które pomogą Ci efektywniej się rozwijać i unikać „odkrywania koła na nowo”.

Rozwinąć swoją wiedzę i umiejętności –  mentorzy mogą pomóc Ci zidentyfikować umiejętności i doświadczenie potrzebne do odniesienia sukcesu. Sami mogą nauczyć Cię tego, co powinieneś wiedzieć i umieć, aby dojść do wymarzonego celu.

Poznać nowe perspektywy – możesz rozszerzyć swoje pole widzenia o zupełnie nowe możliwości kariery, o których nie miałeś/łaś wcześniej pojęcia. Warto też nauczyć się innowacyjnych sposobów myślenia od swojego mentora (lub mentor od ciebie).

Zbudować sieć kontaktów – Twój mentor może zaoferować możliwość rozszerzenia istniejącej sieci kontaktów zarówno osobistych jak i zawodowych.

Doskonalić umiejętności interpersonalne – regularna współpraca z mentorem może również nauczyć Cię skutecznej komunikacji (oczywiście ta korzyść działa w obie strony).

Może mentoring wydaje się zbyt wspaniały, aby mógł być prawdziwy. Jednakże, wszystko powyżej jest jak najbardziej zgodne z rzeczywistością. Mimo to, wiele osób obawia się relacji mentorskiej, zakładając, że będzie ona dodatkowym kłopotem dla swojego potencjalnego „mistrza”. Niemniej jednak, takie partnerstwa mogą być korzystne i satysfakcjonujące dla obu stron – zarówno na poziomie zawodowym, jak i osobistym. Mentees mogą dynamicznie budować swoją karierę, a mentorzy rozwijać umiejętności przywódcze i czerpać osobistą satysfakcję ze świadomości, że komuś pomogli.

1 Lauren Bidwell “Why Mentors Matter: A Summary of 30 Years of Research”